Kort antwoord: het is licht gewicht, met ch. Licht is hier een bijvoeglijk naamwoord en betekent "niet zwaar". Ligt is een vervoeging van het werkwoord liggen (het boek ligt op tafel) en heeft niets met gewicht te maken. Schrijf je het als één woord, dan wordt het lichtgewicht: een zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld een bokser in de lichtgewichtklasse.
Het verschil in één regel
- licht = niet zwaar, of niet donker, of een lichtbron. Altijd met ch.
- ligt = hij/zij/het ligt, van liggen. Altijd met g.
Omdat beide woorden precies hetzelfde klinken, moet je op de betekenis letten en niet op je gehoor.
Voorbeelden met licht
- Deze koffer heeft een licht gewicht, ideaal voor handbagage.
- Het is een lichte jas voor de zomer.
- Doe het licht even aan.
- Ze heeft een licht accent.
Voorbeelden met ligt
- De sleutel ligt op de tafel.
- Het dorp ligt aan de rivier.
- Daar ligt het probleem.
- Hij ligt al uren op de bank.
Twee handige controles
Test 1: kun je het vervangen door "niet zwaar"? Past dat in de zin, dan schrijf je licht. "Deze koffer heeft een niet-zwaar gewicht" klinkt houterig, maar de betekenis klopt, dus het is licht.
Test 2: kun je er "liggen" van maken? Zet de zin in de verleden tijd. Wordt het "lag", dan is het ligt. "De sleutel lag op tafel" werkt, dus ligt met een g. Bij gewicht kun je dat niet doen, dus daar hoort licht.
Lichtgewicht als één woord
In sommige gevallen schrijf je het aan elkaar. Dan is het een zelfstandig naamwoord of een bijvoeglijke bepaling:
- Hij bokst in het lichtgewicht.
- Een lichtgewicht tent van nog geen twee kilo.
- Dat argument is een beetje lichtgewicht, in de betekenis van weinig overtuigend.
Wil je gewoon zeggen dat het gewicht laag is, dan schrijf je het los: een licht gewicht. Bedoel je een categorie of een type product, dan aan elkaar: een lichtgewicht rolstoel.
Waarom deze fout zo vaak wordt gemaakt
In het Nederlands klinken de eindklanken van g en ch aan het woordeinde identiek. Woordparen als wacht en waagt of zicht en zegt geven hetzelfde probleem. Alleen kennis van de betekenis helpt; uitspreken lost het niet op.
Nakijken
De officiële spelling vind je in de Woordenlijst Nederlandse Taal. Uitleg over verwarwoorden geeft Onze Taal, en het taaladvies van de Nederlandse Taalunie staat op Taaladvies.net. Betekenissen kun je opzoeken in het WikiWoordenboek.