Nederlandse naam beagle: die is simpelweg beagle. Het ras heeft in het Nederlands nooit een eigen naam gekregen; de Engelse naam wordt in Nederland en Vlaanderen onvertaald gebruikt, ook in de officiële rasstandaard en bij de rasvereniging. Het enige wat in de buurt komt van een Nederlandse benaming is het verouderde woord brak, of voluit Engelse brak. Brak is echter geen rasnaam maar een jachttype: de verzamelnaam voor lopende honden die wild op geur volgen en daarbij blaffen. Daarom levert de vraag in een quiz het antwoord "beagle" op, en in een kruiswoordraadsel met vier letters "brak". Wie een beagle heeft of overweegt er een te nemen, zegt dus gewoon dat hij een beagle heeft, en niemand zal daar een vertaling voor verwachten.
Hoe zit het met de herkomst van de naam?
Het woord beagle is al in de middeleeuwen in Engeland in gebruik voor kleine jachthonden die in meutes op hazen en konijnen jaagden. De precieze oorsprong is onzeker. De meest gehoorde verklaring is dat het teruggaat op het Oudfranse "bee gueule", letterlijk "open keel", als verwijzing naar het luide, zangerige geblaf van de hond op het spoor. Een andere verklaring zoekt het in een Keltisch woord voor "klein". Beide verklaringen passen bij het ras, dat compact is en graag hoorbaar aanwezig. Het moderne ras is in de negentiende eeuw in Engeland gestandaardiseerd, en vanaf de twintigste eeuw verspreidde het zich als gezelschapshond over de wereld, met de naam ongewijzigd erbij. Een uitgebreide beschrijving staat op Wikipedia.
Waarom is er geen vertaling, terwijl de Duitse herder er wel een heeft?
In het Nederlands worden rasnamen alleen vertaald als ze uit gewone, beschrijvende woorden bestaan. "German shepherd dog" is een beschrijving (een Duitse hond die schapen hoedt), dus die naam laat zich moeiteloos vertalen naar Duitse herder. Beagle is geen beschrijving maar een naam op zichzelf, zonder betekenis die je kunt omzetten, net als labrador, husky, corgi, pug of mopshond, al is die laatste juist wel vernederlandst. Zulke namen blijven doorgaans staan zoals ze zijn. Je ziet hetzelfde bij termen uit andere vakgebieden: een tennisracket heet geen "slagnet" en een computer geen "rekenaar".
De Nederlandse hondenwereld volgt daarin de internationale lijn. Bij de FCI, de wereldwijde koepel van kennelclubs, staat het ras in alle talen als "Beagle" geregistreerd, en de Raad van Beheer in Nederland doet dat ook. De rasvereniging heet dan ook Beagle Club Nederland.
Wat bedoelen ze met Engelse brak?
Brak is een oud Nederlands woord dat je ook in het Duits tegenkomt als Bracke. Het duidt een jachthond aan die werkt met zijn neus: hij neemt het geurspoor van een haas, vos of ree op, volgt het geduldig en laat met zijn stem horen waar hij is, zodat jagers te voet of te paard kunnen volgen. Tegenover de brak staat de windhond, die op zicht jaagt en pure snelheid gebruikt. Tot de brakken rekent men onder andere de bloedhond, de basset, de foxhound, de harrier en de beagle. In oude Nederlandstalige hondenboeken werd de beagle daarom soms "Engelse brak" genoemd, om hem te onderscheiden van brakken van het vasteland.
- Beagle: de rasnaam, in alle talen hetzelfde
- Brak: het jachttype waartoe de beagle behoort
- Engelse brak: verouderde Nederlandse omschrijving van de beagle en verwante Britse brakken
Waar komt de quizvraag vandaan?
De vraag "wat is de Nederlandse naam voor de beagle" is een populaire strikvraag, juist omdat het antwoord zo onverwacht simpel is. Mensen gaan zoeken naar een vertaling, bedenken soms zelf iets, en blijken dan fout te zitten. Daarnaast is de beagle een vaste gast in kruiswoordraadsels en Zweedse puzzels, meestal onder omschrijvingen als "Engelse jachthond", "jachthondenras" of "hond van Snoopy", de beroemde stripfiguur uit Peanuts. Het aantal hokjes bepaalt dan het antwoord: zes voor beagle, vier voor brak. Puzzelhulpsites zoals Mijnwoordenboek geven beide opties weer.
Vergelijkbare quizvragen gaan over de "Nederlandse naam" van de husky, de golden retriever of de border collie, en telkens is het antwoord hetzelfde: de buitenlandse naam is ook de Nederlandse naam. Pas bij rassen met een beschrijvende naam, zoals de Berner sennenhond of de Ierse setter, bestaat een echte vertaling. Wie dat principe doorheeft, laat zich door dit soort vragen niet meer verrassen.
Wat moet je weten als je een beagle in huis haalt?
De beagle is een vrolijke, sociale en kindvriendelijke hond van klein tot middelgroot formaat, met lange hangoren, een korte vacht en meestal een driekleurige tekening. Hij is gek op gezelschap en wordt ongelukkig als hij lang alleen is. Zijn jachtinstinct zit diep: een interessante geur wint het vrijwel altijd van je roep, waardoor loslopen alleen verstandig is op veilige plekken en na veel training. Daar staat tegenover dat je met snuffelwerk, spoorzoeken en lange wandelingen een heel tevreden hond hebt. Let op het gewicht, want beagles zijn echte eters, en controleer regelmatig de oren.
Dankzij diezelfde fijne neus werkt het ras ook professioneel, bijvoorbeeld als speurhond op luchthavens om voedsel en planten in bagage op te sporen. Onafhankelijke informatie over aanschaf, verzorging en gezondheid van een beagle vind je bij het LICG, het Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren.
Hoe gebruik je het woord correct in het Nederlands?
Je schrijft beagle met een kleine letter, want rasnamen krijgen in het Nederlands geen hoofdletter. Het meervoud is beagles, samenstellingen schrijf je aan elkaar (beaglepup, beaglefokker) en de uitspraak volgt het Engels: "biegel", met de klemtoon vooraan. Het lidwoord is "de". Zo is de hele vraag in één zin te beantwoorden: de Nederlandse naam van de beagle is beagle, de oude typeaanduiding is brak, en verder is er niets te vertalen.
